AI Act a chatboty: czego wymaga art. 50 i od kiedy

Art. 50 ust. 1 stanowi, że dostawcy muszą zapewnić, aby systemy AI przeznaczone do wchodzenia w bezpośrednią interakcję z osobami fizycznymi były projektowane i rozwijane w taki sposób, by zainteresowane osoby były informowane, że wchodzą w interakcję z systemem AI. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy jest to oczywiste dla dostatecznie poinformowanej, uważnej i ostrożnej osoby, biorąc pod uwagę okoliczności i kontekst wykorzystania. Obowiązek nie dotyczy systemów AI, których wykorzystywanie do wykrywania przestępstw, zapobiegania im, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie lub ścigania ich sprawców jest dozwolone na mocy prawa, z zastrzeżeniem odpowiednich zabezpieczeń.

Art. 50 ust. 5 określa, jak i kiedy trzeba poinformować ludzi. Informacje muszą być przekazane w jasny i wyraźny sposób najpóźniej w momencie pierwszej interakcji lub pierwszego zetknięcia się z systemem i muszą spełniać obowiązujące wymogi dostępności.

Art. 50 zawiera też inne obowiązki w zakresie przejrzystości. Tylko pierwszy z poniższej listy dotyczy konkretnie chatbotów:

• Art. 50 ust. 1: dostawcy systemów wchodzących w bezpośrednią interakcję z ludźmi muszą projektować je tak, aby ludzie wiedzieli, że mają do czynienia z AI.
• Art. 50 ust. 2: dostawcy systemów generujących syntetyczne treści audio, obrazy, wideo lub tekst muszą oznaczać wyniki w formacie nadającym się do odczytu maszynowego, tak aby można było wykryć, że zostały wygenerowane przez AI.
• Art. 50 ust. 3: podmioty stosujące systemy rozpoznawania emocji lub kategoryzacji biometrycznej muszą informować osoby, wobec których systemy te są stosowane.
• Art. 50 ust. 4: podmioty stosujące muszą ujawniać deepfake'i oraz tekst wygenerowany przez AI publikowany w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym. W przypadku takiego tekstu obowiązek nie ma zastosowania, gdy przeszedł on weryfikację przez człowieka, a ktoś ponosi odpowiedzialność redakcyjną.

Art. 3 pkt 3 definiuje dostawcę jako osobę lub podmiot, który rozwija system AI lub zleca jego rozwój i wprowadza go do obrotu lub oddaje do użytku pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym, odpłatnie lub nieodpłatnie. Art. 3 pkt 4 definiuje podmiot stosujący jako każdego, kto wykorzystuje system AI, nad którym sprawuje kontrolę, z wyjątkiem wykorzystywania go w ramach osobistej działalności pozazawodowej.

Informowanie o chatbocie z art. 50 ust. 1 to obowiązek dostawcy. Obowiązki oznaczania z art. 50 ust. 3 i 4 to obowiązki podmiotu stosującego. Jeśli Twoja firma buduje asystenta wsparcia i uruchamia go pod własną marką, uważnie przeczytaj obie definicje i zestaw je z tym, jak system został zbudowany i kto udostępnia go klientom.

FAQ Komisji dotyczące art. 50 mówi, że jej wytyczne ustanawiają cztery łączne kryteria obowiązku dotyczącego interakcji: system jest systemem AI, jest zbudowany do rzeczywistej dwustronnej wymiany, komunikuje się bezpośrednio, a nie za pośrednictwem człowieka, i wchodzi w interakcję z osobami fizycznymi. Według FAQ systemy działające wyłącznie w tle, poprzez komunikację między maszynami lub bez bezpośredniego kontaktu z ludźmi, nie podlegają temu obowiązkowi. FAQ zaznacza też, że wyjątek dotyczący „oczywistości” należy interpretować zawężająco.

W praktyce wiele zespołów zaczyna każdą rozmowę z AI krótkim zdaniem, np. „Rozmawiasz z asystentem AI. Wpisz 'konsultant', aby połączyć się z człowiekiem.” To decyzja projektowa. Czy jest wystarczająca w przypadku Twojego systemu, to kwestia wytycznych i Twojego doradcy.

Art. 113 określa harmonogram AI Act. W listopadzie 2025 roku Komisja zaproponowała zmianę jego części w ramach Digital Omnibus on AI (COM(2025) 836 z 19 listopada 2025). Propozycja została już przyjęta: po porozumieniu politycznym z 7 maja 2026 i formalnym przyjęciu opublikowano ją jako rozporządzenie (UE) 2026/1744. Według Komisji weszło ono w życie 27 lipca 2026. Tabela pokazuje przyjęte daty.

Jedna różnica między propozycją a przyjętym tekstem dotyczy generatywnej AI. Propozycja Komisji przewidywała dla dostawców systemów generatywnych już obecnych na rynku sześciomiesięczny okres przejściowy na oznaczanie zgodnie z art. 50 ust. 2. Przyjęte rozporządzenie ustala termin na 2 grudnia 2026. Według FAQ Komisji obowiązek informowania o chatbocie z art. 50 ust. 1 nadal obowiązuje od 2 sierpnia 2026.

Zgodnie z art. 99 ust. 4 naruszenie obowiązków z art. 50 może skutkować administracyjnymi karami pieniężnymi w wysokości do 15 000 000 EUR lub, w przypadku przedsiębiorstwa, do 3% jego całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego, w zależności od tego, która z tych kwot jest wyższa. W przypadku MŚP, w tym start-upów, art. 99 przewiduje zastosowanie niższej z tych dwóch kwot.

20 lipca 2026 Komisja opublikowała wytyczne dotyczące obowiązków w zakresie przejrzystości z art. 50. Osobny, dobrowolny kodeks praktyk (Code of Practice on Transparency of AI-generated Content) obejmuje art. 50 ust. 2, 4 i 5. Komisja podkreśla, że niepodpisanie go nie oznacza niezgodności z przepisami. W przypadku obowiązku dotyczącego chatbotów z art. 50 ust. 1 FAQ mówi, że dostawcy i podmioty stosujące mogą sami zdecydować o odpowiednich środkach, biorąc pod uwagę wytyczne.

• Umieść informację o AI w pierwszej wiadomości lub w powitaniu głosowym, a nie tylko w regulaminie.
• Zadbaj, aby informacja była czytelna dla czytników ekranu i wyraźna w kanale głosowym, ponieważ art. 50 ust. 5 wspomina o dostępności.
• Daj klientom widoczny sposób kontaktu z człowiekiem i przekazuj historię rozmowy, aby nie musieli się powtarzać.
• Przechowuj zapis treści informacji i dat jej zmian, aby móc pokazać, co widzieli klienci.

TascaLab buduje chatboty i voiceboty na narzędziach, których już używasz (Zendesk, Freshdesk, Jira, Slack i narzędzia wewnętrzne). Projekty Standard Chat Bot kosztują 2250 zł, a projekty Voice Bot 5250 zł. Oba obejmują podstawową dokumentację i 30 dni wsparcia po uruchomieniu.